ค้นหาบทความในเว็บ

วันพฤหัสบดีที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2568

26 ธันวาคม 2568 แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) และบันทึกหลังสอน

บันทึกหลังสอน วันที่ 26 ธันวาคม 2568

วิชาวิทยาศาสตร์ เรื่องแรงและการเคลื่อนที่ของแรง

ผู้เรียน มาเรียน 8 คน

ผู้เรียนให้ความร่วมมือทำกิจกรรมนำพันธบัตรออกจากขวดและไม่ให้มือโดนขวด จำนวน 8 คน

ผู้เรียนสามารถนำพันธบัตรออกจากขวดโดยที่ขวดไม่ล้มและไม่ให้มือโดนขวดโดยใช้วิธีการที่แตกต่างกันได้จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 50 ทำไม่สำเร็จ จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 50

พุทธพิสัย อธิบายแรงและการเคลื่อนที่ของแรง การสั่นสะเทือน แรงเสียดทาน กฎของนิวตันได้ ว่าแรงหมายถึงอะไร

ทักษพิสัย การหาวิธีการนำพันธบัตรออกจากขวดโดยที่ขวดไม่ล้มและไม่ให้มือโดนขวด

เจตพิสัย ความซื่อสัตย์ในการทำกิจกรรม มีผู้เรียน 2 คนที่มือโดนขวดและบอกว่าตนเองผิดกติกา และผู้เรียนที่มาก่อนไม่บอกวิธีการให้เพื่อนที่มาที่หลังรู้ ทำให้เพื่อนคิดวิธีการของตน

ปัญหา/อุปสรรค

ผู้เรียนมาเรียนสายจำนวน 4 คนเนื่องจากฝนตก ต้องทำกิจกรรมซ้ำหลายรอบ

ข้อเสนอแนะ

ยอมเสียเวลาแจ้งกติกาการเรียนให้ผู้เรียนทุกคนทราบ แม้ผู้เรียนจะมาสายก็ต้องแจ้งให้ทราบซ้ำให้ทราบและให้ผู้เรียนบอกชื่อ สกุล ชื่อเล่นก่อนนั่งในห้องเรียนทุกครั้งและหากิจกรรมที่ผู้เรียนเกิดความสนุก มีความสุขในการเรียน และให้ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมนั้นในการสอนทุกสัปดาห์


แผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning)
หน่วยการเรียนรู้: แรงและการเคลื่อนที่ | เวลา: 60 นาที | ระดับชั้น: (ระบุตามกลุ่มเป้าหมาย)
ผู้เรียน: 8 คน

1. เป้าหมายการเรียนรู้ (KPA)
  • K (Knowledge): ผู้เรียนอธิบายความสัมพันธ์ของแรง แรงเสียดทาน การสั่นสะเทือน และกฎความเฉื่อยของนิวตันได้
  • P (Process/Skill): ผู้เรียนออกแบบและใช้วิธีการนำพันธบัตรออกจากขวดโดยไม่ให้ขวดล้มและไม่ใช้มือสัมผัสขวดได้สำเร็จ
  • A (Attitude): ผู้เรียนแสดงออกถึงความซื่อสัตย์ในการปฏิบัติตามกติกาและยอมรับผลการทำกิจกรรม
2. สาระสำคัญ
การดึงกระดาษ (พันธบัตร) ออกจากขวดอย่างรวดเร็วเกี่ยวข้องกับ กฎความเฉื่อย (Newton's 1st Law) ซึ่งวัตถุจะพยายามรักษาสภาพนิ่งเอาไว้หากแรงที่กระทำต่อวัตถุ (ขวด) มีน้อยและใช้เวลาสั้นมาก (การสั่นสะเทือน/แรงเสียดทานน้อยลงในจังหวะที่เหมาะสม)
3. กิจกรรมการเรียนรู้ (รูปแบบ Challenge-Based Learning)
ขั้นนำ (10 นาที):
  • การจัดการสถานการณ์: เนื่องจากมีผู้เรียนสาย 4 คนจากฝนตก ครูใช้การทบทวนความรู้เดิมเรื่องแรงผ่านควิซสั้นๆ เพื่อรอเพื่อน และเริ่มกิจกรรมพร้อมกันเมื่อครบ 8 คน
ขั้นกิจกรรม "กระตุกแบงค์สยบขวด" (30 นาที):
  • ภารกิจ: วางขวดน้ำกลับหัวทับบนพันธบัตร ผู้เรียนต้องดึงพันธบัตรออกโดย 1. ขวดไม่ล้ม 2. ห้ามมือสัมผัสขวด
  • รอบที่ 1: ให้ทุกคนลองทำอิสระ (พบว่าสำเร็จ 4 คน ไม่สำเร็จ 4 คน)
  • รอบที่ 2 (แลกเปลี่ยนเรียนรู้): ให้ผู้ที่ทำสำเร็จ 4 คนที่มี "วิธีการต่างกัน" (เช่น การใช้นิ้วเคาะพันธบัตรให้เกิดการสั่นสะเทือนจนหลุด หรือการกระตุกอย่างรวดเร็ว) มาสาธิตและอธิบายเทคนิคให้เพื่อนกลุ่มที่ไม่สำเร็จ
ขั้นสรุปและเชื่อมโยง (20 นาที):
  • ครูเชื่อมโยงวิธีการที่นักเรียนใช้เข้ากับทฤษฎี:
    • การสั่นสะเทือน: การเคาะพันธบัตรช่วยลดพื้นที่สัมผัสและแรงเสียดทานชั่วขณะ
    • กฎของนิวตัน: วัตถุ (ขวด) อยากอยู่ที่เดิม (ความเฉื่อย) ถ้าเราดึงแบงค์เร็วพอ แรงเสียดทานจะส่งผ่านไปยังขวดไม่ทัน ทำให้ขวดไม่เคลื่อนที่ตามแบงค์

4. การวัดและประเมินผล (KPA)
จุดประสงค์ (KPA)วิธีการวัดเครื่องมือเกณฑ์การผ่าน
K: พุทธพิสัย (อธิบายกฎนิวตัน/แรงเสียดทาน)การตอบคำถามและการนำเสนอสรุปหน้าชั้นแบบประเมินการตอบคำถามอธิบายความเชื่อมโยงของแรงและความเฉื่อยได้ถูกต้อง
P: ทักษพิสัย (วิธีการนำแบงค์ออก)สังเกตพฤติกรรมขณะปฏิบัติกิจกรรมแบบบันทึกผลการทดลองนำแบงค์ออกได้โดยขวดไม่ล้ม (เป้าหมาย 100% หลังการแลกเปลี่ยนเรียนรู้)
A: เจตพิสัย (ความซื่อสัตย์)สังเกตการปฏิบัติตามกติกาแบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคลยอมรับเมื่อทำผิดกติกา (เช่น มือโดนขวด) เหมือนกรณีตัวอย่าง 2 คน

5. บันทึกหลังการสอน (วิเคราะห์จากข้อมูลที่ให้มา)
  • ผลการเรียนรู้: ผู้เรียน 4 คน (50%) มีทักษะการแก้ปัญหาที่โดดเด่น สามารถคิดค้นวิธีการที่แตกต่างได้ อีก 4 คนต้องการการชี้แนะเพิ่มเติม
  • พฤติกรรม: น่าชื่นชมผู้เรียน 2 คนที่มีความซื่อสัตย์สูง ยอมรับว่ามือโดนขวดแม้ครูอาจมองไม่ทัน (ควรยกย่องเป็นแบบอย่างในชั้นเรียน)
  • ปัญหา/อุปสรรค: สภาพอากาศ (ฝนตก) ทำให้การเริ่มต้นบทเรียนล่าช้า
  • แนวทางแก้ไข: ในครั้งต่อไปควรมีกิจกรรม "Pre-task" หรือใบงานเสริมสำหรับกลุ่มที่มาถึงก่อน เพื่อไม่ให้เสียเวลาเรียน และมีการสาธิตซ้ำ (Re-demonstration) สำหรับกลุ่มที่ยังทำไม่สำเร็จในรอบแ

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับการออกแบบกิจกรรม:
  • เรียนรู้วิธีการสอนแบบ Active Learning จาก สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)
  • ศึกษาเรื่องกฎของนิวตันเพิ่มเติมได้ที่ คลังความรู้ SciMath